Erkek Şiddeti?

Önce ufak bir tanım: Türkçeye şiddet olarak geçirdiğimiz bu kavramın İngilizcesi violence ve durumu daha doğru anlatıyor. Şiddet kelimesini çevirmeye kalktığımızda force da diyebiliriz mesela, ve bu ikisi çok farklı iki şey. Violence, fiziksel güç kullanımını içerirken force her türlü gücün karşılığı. Türk insanının az kelimeye çok anlam politikasının bir yansıması işte. Mevzuya geçelim. Günümüz "post-modern" dünyasında şuç faili üzerinden (İng. perpetrator) tanımlar yapmayı hala seviyoruz. Ve bu erkek şiddeti kavramı, "zenciler aşağı insanlardır" açıklamasından pek…

Continue Reading

Atatürk ve Cumhuriyet

İki bilgiyle başlayalım. Kurtuluş Savaşı'nın beş paşası var. Bunlar Mustafa Kemal (Atatürk), Kazım (Karabekir), Ali Fuat (Cebesoy), Refet (Bele), ve Rauf (Orbay) paşalardır. Yusuf Akçura, döneminin de ruhunu yansıtan Üç Tarz-ı Siyaset isimli kitabında, 20. asrın hemen başında Osmanlı'nın önünde üç siyaset bulunduğunu söyler: Türkçülük, İslamcılık, Osmanlıcılık. Akçura'nın sunduğu üç tarzın da genel özeti şudur: Türkçülük: Daha ziyade Turancılık fikrini yansıtan bu siyasette Akçura, Balkanlardan Yakut'a bir Türk birliğinden bahseder. İslamcılık: Bu siyaset, müslümanların başı ve…

Continue Reading

Zengin Ülkede Fakir Olmak Mı, Fakir Ülkede Zengin Olmak Mı?

Ünlü sorudur: Zengin ülkede fakir olmak mı, fakir ülkede zengin olmak mı? Soruya cevap vermeden önce sorudaki iki mantık hatasına bakalım. Gelir Dağılımı Ayşe Teyze ve Ali Rıza Amcanın ekonomi danışmanı, 2018'de aramızdan ayrılan Güngör Uras'ın bir yazısı özetle şunu diyordu: Türkiye'nin bir kısmı İsviçreli gibi yaşıyor, bir kısmıysa Zimbabveli gibi. Şöyle söyleyeyim: TÜİK'e göre 2018 yılında Türkiye'de vergi sonrası medyan gelir (yani tüm gelirler en küçükten en büyüğe sıralandığında tam ortada olan gelir) 38.581 Lira.…

Continue Reading

Düşünme: Günümüz İnsanı, Din, ve Devlet

Giriş Bugün kendime bir soru sordum: Neden en iyi filozoflar bir 6.-4. asır Yunan'ında, bir de 18. ve 19. asırda Birleşik Krallık-Fransa-Almanya ekseninde çıktı? Giriş mahiyetinde üç şeyi söyleyeyim ve bu dar görünen sorudan ne büyük çıkarımlar yapabileceğimizi görelim: İnsanlık, binler, hatta milyonlarca yıl boyunca bilgiyi yeni nesillere aktararak ya bulunduğu konumu korudu, ya ilerledi. Önceleri işimiz kolaydı: Çocuğumuza tarla sürmeyi, ekin ekmeyi, at binmeyi, yüzmeyi, belki sayıları... öğretirdik, türkü öğretirdik, şanslıysak enstrüman öğretirdik. Ve hayat,…

Continue Reading

Sosyal Karşılaştırma Teorisi (Social Comparison Theory)

Leon Festinger, psikolojide 20. asrın önemli isimlerinden birisi, 1954 yılında bir makale yayınlıyor ve makaleye şöyle başlıyor: In this paper we shall present a further development of a previously published theory concerning opinion influence processes in social groups. ... We shall develop ... how the theory applies to the appraisal and evolution of abilities as well as opinions. Bu pasajın özeti şu: Bu makaleyle insanların yetenek ve fikirlerini ne şekilde değerlendirdiklerini göstereceğiz. Makalenin ana fikri ne?…

Continue Reading

Popülizm Yazıları II: Ne İstiyoruz?

Giriş Serinin ilk yazısında popülizm ve demokrasi terimlerinin etimolojisi üzerinden farklılıklarını göstermeye çalıştım. Şimdi bunun üzerinden devam edelim. Konumuz başlıktaki soru: Biz aslında ne istiyoruz? Ya da farklı bir şekilde soralım: Neden popülizmi beğenmiyoruz? Bu soruyu cevaplamak için önceki yazının son kısmındaki iki paragrafa tekrar bakalım: "Demokrasi, akademide ve pratikte, kalburüstü insanların politik gücü elinde bulundurduğu ve sıradan insanı ikinci sınıf görmeye devam edebildiği bir sistemi tarif ederken popülizm sıradan insanın isyanının kan yerine demokratik araçlarla…

Continue Reading

Klasik Muhafazarlığın Yükselişi ve Popülizmin Düşüşü

Almanya'da AFD yükseliyor, göçmen yanlısı Alman vekil öldürülüyor; haliyle "hayırdır popülizm nereye düşüyor?" diye sorulabilir. Bütün bunlar teknoloji çağından, yani her şeyi hızlıca üretip tükettiğimiz bu çağdan önce olsaydı popülizm hakkında bunları yazmıyor olurdum. Ancak muhafazakarlığın çatırdaması ile hortlayan popülizmin bilhassa Avrupa kıtasında kısmen denenip mütemadiyen tıkanmasının ve yeni nesillerin daha "küresel" bakış açısına sahip olmasının popülizm üstündeki etkisini ele almak istedim. Attığım başlık gelecekte olacakları söylüyor, şu an ise durum tam tersi olsa da bu…

Continue Reading

Popülizm Yazıları I: Demokrasi ve Popülizm

Tanım Özellikle 2000'li yılların ortasından sonra Avrupa'da, dolayısıyla dünyada çokça konuşulan bir mefhum var: Popülizm. Terimin tanımı hala üzerinde uzlaşılmış değil. Örneğin Cas Mudde, popülizm konusunda "uzman" isimlerden biri, şu şekilde tanımlamış vaktinde: "I defined populism as an ideology that considers society to be separated into two homogeneous and antagonistic groups, “the pure people” versus “the corrupt elite”, and which argues that politics should be an expression of the volonté générale (general will) of the people."…

Continue Reading

Aziz Nesin’in Du Bakali N’Olecak Öyküsü

Boğaziçi'nin Karadeniz Boğazına yakın Anadolu yakasında, deniz kıyısı üstünde bir çayevi... O çay evinin hemen bütün müşterileri, hep o semtin insanları olduklarından ve oraya sık sık geldiklerinden birbirlerini tanırlar. Çoğu da emeklidir. Emekli olunca konuşmaları doğal olarak geçim sıkıntısı, pahalılık, sürekli zamlar vb konular üstüne oluyor. O sabah da yine her zamanki gibi önce ev dertlerinden başlayıp ülkenin sorunlarından konuşmaya geçtiler. Hükümet enflasyonu yüzde otuzda tutacağına söz vermişti, oysa yüzde sekseni buldu. Yüzde seksen, ha? Peki…

Continue Reading

Altı Üstü Bir Primat

Seçim gününe girdiğimiz şu saatlerde seçimden farklı bir konudan bahsetmek istedim. Konumuz insan. Tam olarak nereye bağlayacağımı bilmediğim bu yazıyı biraz bilindik bir sözle açmak ve onu desteklemek için yazıyorum. Aşağıda iki fotoğraf paylaşacağım. Bu fotoğrafların çekildiği yerin enteresan hikayesini kısaca anmak istiyorum. İngilizce Swayambhunath olarak isimlendirilen bu yer, Nepal'deki ikinci en önemli Budist tapınağı. Rivayete göre vakti zamanında bu tapınağın olduğu yerde devasa bir göl vardı. Sonra o gölden bir lotus çiçeği (nilüfer) doğdu. Buraya…

Continue Reading

End of content

No more pages to load

Close Menu